VG-Wort Pixel

Szczepienie przeciwko koronawirusowi

Szczepienie przeciwko koronawirusowi
Na pytania odpowiadał dr med. Christoph Specht, lekarz i dziennikarz medyczny

Inhaltsverzeichnis

1. Jak skuteczne są szczepionki?

Dobrą wiadomość jest taka, że wszystkie dopuszczone szczepionki mają bardzo dobrą skuteczność w odniesieniu do zapobiegania umiarkowanym i ciężkim przebiegom choroby. Jeśli weźmiemy pod uwagę wyłącznie dane pochodzące z badań nad szczepionką, Biontech wychodzi na prowadzenie z wynikiem 95 procent. Oznacza to, że u osób zaszczepionych szczepionką Biontech występuje o 95 procent mniej zachorowań, niż w grupie nieszczepionej.

2. Kto może się zaszczepić?

Szczepienie przeciwko koronawirusowi jest dobrowolne i bezpłatne. Zaszczepić się może się każda osoba, która posiada ustawowe lub prywatne ubezpieczenie zdrowotne w Niemczech a także każda osoba posiadająca miejsce zamieszkania lub stałe miejsce pobytu w Niemczech. Szczepienie nie jest obowiązkowe.

3. Kiedy szczepionka przeciw koronawirusowi zaczyna działać?

Ochrona poszczepienna narasta powoli, tak samo jest w przypadku wszystkich szczepionek. Oznacza to, że krótko po szczepieniu nie ma prawie żadnej ochrony, a maksymalna ochrona, w zależności od szczepionki, zachodzi około 10-14 dni po drugim szczepieniu. W przypadku szczepionki Johnson & Johnson - którą szczepi się tylko raz - najlepszy efekt ochronny przed umiarkowanym i ciężkim przebiegiem COVID-19 uzyskuje się 28 dni po szczepieniu.

4. Jak długo można przesuwać w czasie drugie szczepienie?

Należy przestrzegać zaleceń stałej komisji szczepień (niem. skrót STIKO). W przypadku szczepionki Astrazeneca czas między szczepieniami wynosi obecnie dwanaście tygodni, a na przykład w przypadku szczepionki Biontech sześć tygodni. Niewielki różnice w czasach pomiędzy szczepieniami nie grają roli, ale zasadniczo należy stosować się do tych zaleceń.

5. Dlaczego możliwe jest przyjęcie kombinację różnych szczepionek?

To pytanie, na które nie możemy jeszcze do końca odpowiedzieć. Zwykle nie przyjmuje się różnego rodzaju szczepionek. Konieczność ta wynikła jednak z faktu, że osoby poniżej 60 roku życia drugie szczepienie powinny zamiast szczepionką Astrazeneca otrzymać szczepionką mRNA. Prowadzi się już badania nad kombinacją różnych szczepionek. Nie należy liczyć się z negatywnymi konsekwencjami, ale badania nad nimi są obecnie na ukończeniu. Można się nawet spodziewać, że ochrona poszczepienna będzie przynajmniej porównywalna, a może nawet lepsza.

6. Czy szczepionki działają przeciwko mutacjom?

Decydującą kwestią jest to, co rozumiemy przez skuteczność. Wydaje się, że wszystkie dopuszczone w naszym kraju szczepionki są w stanie zapobiec ciężkim przebiegom choroby nawet po zakażeniu jednym z dotychczas poznanych wariantów wirusa. Nie należy postrzegać tej sytuacji zerojedynkowo, czyli albo 100 procent odporności, albo brak odporności. Im bardziej w wyniku mutacji wirus genetycznie różni się od "pierwotnego koronawirusa”, tym łatwiej jest mu zostać poza zasięgiem systemu odpornościowego, a tym samym i szczepionek. Zwykle nie następuje to jednak nagle, lecz jest to proces powolny. Obecnie w sytuacji ewentualnego ponownego zakażenia innym wariantem koronawirusa zarówno szczepionki jak i przebyta choroba pozwalają zapobiec ciężkiemu przebiegowi choroby. Jeśli jednak zarażenie nastąpi wariantem z Afryki Południowej (B.1.351), szczepionka Astrazeneca praktycznie nie jest w stanie zapobiec łagodnym lub umiarkowanym objawom.

7. Czy należy mieć obawy odnośnie skutków ubocznych?

Typowe skutki uboczne szczepienia, które są właściwie wyrazem pożądanego odczynu poszczepiennego, takie jak ból głowy, zmęczenie, ból w miejscu wstrzyknięcia i ewentualnie gorączka, mogą wystąpić w przypadku wszystkich szczepionek. Po prostu trzeba o tym wiedzieć wcześniej i nie należy się tym przejmować. Jest to raczej przejaw reakcji organizmu na szczepienie. Reakcje towarzyszące występują w zbieżności czasowej z tym, co nazywamy skutkami ubocznymi. Z drugiej strony, niektórzy ludzie w ogóle nic nie odczuwają. Dopóki te reakcje poszczepienne występują w opisanym wymiarze, nie ma powodu do obaw. Reakcje te mogą być uciążliwe, ale znikają nawet bez leczenia.

8. Jak duże jest ryzyko późniejszych powikłań?

Stoi za tym obawa, że choroba może wystąpić wiele miesięcy lub też lat później, a spowodowana ona będzie tymże odbytym wcześniejszym szczepieniem. W rzeczywistości jest jednak tak, że w przypadku szczepień, jeżeli w ogóle dochodzi do powikłań, to powstają one stosunkowo szybko po szczepieniu, tj. kilka dni czy tygodni później. Powodem tego jest fakt, że szczepionka jest podawana tylko raz, a nie stale tak jak w przypadku leków, które podawane są miesiącami czy latami, co może powodować pojawienie się komplikacji wynikających ze ciągłego podawania określonej dawki. Powikłania poszczepienne są, na szczęście, bardzo rzadkie, ale zdarzały się, np. w przypadku szczepionki przeciwko świńskiej grypie. Również w tym przypadku powikłanie, a mianowicie pewna forma zaburzeń snu (narkolepsji), wystąpiło bardzo szybko po szczepieniu. To, co może nieco potrwać, to ustalenie związku między zaburzeniami a szczepieniem, ponieważ w większości przypadków chodzi o objawy, które mogą występować również z innych powodów, a więc związek ze szczepieniem musi być najpierw udowodniony w szczegółowych badaniach. Żadna inna szczepionka nie została podana tak wielu milionom ludzi w tak krótkim czasie, jak szczepionki przeciw SARS-COV-2. I dlatego dostępna jest już ogromna ilość danych. W związku z tym nie ma żadnych podstaw do obaw.

9. Czy po szczepieniu można się jeszcze zarazić?

Zasadniczo jest to możliwe. Skuteczność szczepionek była badana przede wszystkim pod kątem tego, czy mogą one zapobiec chorobie, czyli zakażeniu z objawami. Obecnie dostępne są już dane dotyczące możliwości ponownego zakażenia, z których wynika, że w pojedynczych przypadkach zachodzi taka możliwość, zwłaszcza jeżeli wirus ewoluował genetycznie oddalając się od "typu pierwotnego". W takiej sytuacji dochodzi zazwyczaj wyłącznie do zakażenia, które często nie powoduje żadnych objawów, lub jedynie bardzo łagodne symptomy.

10. Czy osoby zaszczepione mogą nadal zarażać innych wirusem?

Ponieważ w niektórych przypadkach zarówno pierwsze jak i ponowne zakażenie wirusem po szczepieniu jest możliwe, można mówić o zasadniczej możliwości zakażenia. Jednak również w tym zakresie dostępne są obecnie optymistyczne dane. Dane te wykazują, że osoby zaszczepione wytwarzają znacznie mniej wirusów, jeśli dojdzie do zakażenia. Można więc przyjąć, że osoby zaszczepione, nawet w przypadku zakażenia, zarażają w znacznie mniejszym stopniu niż osoby nieszczepione.

11. Czy szczepionki zostały w ogóle dostatecznie zbadane, a co za tym idzie, czy są bezpieczne?

Szczepionki zatwierdzone przez Europejską Agencję Leków zostały gruntownie przebadane. Nie było tu drogi na skróty, co byłoby możliwe na przykład w przypadku zatwierdzenia w trybie pilnym na poziomie krajowym. Natomiast usprawniono wtym przypadku procedurę biurokratyczną i zezwolono przykładowo, aby poszczególne etapy badań nakładały się na siebie, zamiast następować po sobie. Składanie dokumentów odbywało się również w tzw. procedurze postępującej, tzn. wyczekiwano opinii do momentu, aż wszystkie wyniki będą dostępne. Jako że do dziś szczepionkami przeciwko SARS-COV-2 szczepiono ponad miliard razy na całym świecie, dostępnych jest w związku z tym bardzo wiele danych. Nawet bardzo rzadkie efekty uboczne zostały wykryte dzięki tej ogromnej ilości danych. W związku z tym szczepionki te można określić mianem najlepiej przebadanych.

12. Po co szczepionka specjalnie dla dzieci i młodzieży i kiedy ma się ona pojawić?

Od pewnego czasu prowadzone są badania z zastosowaniem znanych szczepionek wśród dzieci i młodzieży. Wstępne wyniki są wyjątkowo obiecujące. Nie oczekuje się, że szczepionka dla dzieci i młodzieży będzie się różnić od tych, które są już obecnie zatwierdzone. W przypadku bardzo małych dzieci, tj. w wieku poniżej 12 lat, konieczne jest jak na tą chwilę dostosowanie dawki, ale na razie rozszerzenie zatwierdzenia będzie dotyczyło tylko dzieci w wieku od 12 do 15 lat. Wnioski w tej sprawie zostały już złożone i być może teraz możliwe będzie bardzo szybkie przyznanie rozszerzonego zezwolenia.

13. Czy w najbliższych latach szczepienia będzie trzeba odświeżać?

Nie ma co do tego jeszcze pełnej jasności, natomiast co pewne, to fakt, że szczepionka nie będzie działać przez całe życie i że u osób starszych nie będzie działać tak długo, jak u osób młodych. W związku z tym należy się spodziewać, że w przypadku osób starszych już w tym roku jako szczepienie odświeżające może zostać zalecone trzecie szczepienie. Przewiduję osobiście, że w ciągu najbliższych kilku lat będziemy nadal dyskutować o nieco innych szczepieniach dla wszystkich dorosłych. Natomiast nie sądzę, że szczepienia przeciw koronawirusowi będą konieczne w najbliższych dziesięcioleciach. Myślę raczej, że z biegiem czasu w naszej populacji rozwinie się dość dobra częściowa odporność przeciwko koronawirusowi i jego wariantom, tak, że choroby, infekcje i w pojedynczych przypadkach zgony będą nadal występować, ale znacznie rzadziej niż obserwujemy to obecnie.

14. Czy mogę przyjść na szczepienie bez niemieckiej książeczki szczepień (Impfpass)?

Tak, oczywiście. W takiej sytuacji otrzymuje się zaświadczenie zastępcze o dokonaniu szczepieniu. Jeżeli książeczka szczepień odnajdzie się, będzie można wtedy wpisać szczepienie lub załączyć do niej arkusz szczepienia. Zasadniczo każdy powinien posiadać książeczkę szczepień. Do tej pory była ona dostępna jedynie w formie analogowej, w postaci małej żółtej książeczki. Wpisuje się do niej również szczepienie przeciw koronawirusowi. Od czerwca w całej Europie ma być dostępny certyfikat szczepienia przeciw koronawirusowi w wersji cyfrowej, z którego będzie można korzystać całym świecie.

15. Czy lepiej zaszczepić się w centrach szczepień czy u lekarza domowego?

To kwestia osobistych preferencji. Lekarz domowy/rodzinny jest o tyle lepszym kontaktem, że zazwyczaj zna pacjenta i dlatego prawdopodobnie pacjent ma do niego większe zaufanie. Zasadniczo jednak nie ma przeciwwskazań odnośnie centrów szczepień. Aby umówić się na szczepienie, można zadzwonić na ogólnokrajowy numer telefonu 116117 lub udać się na stronę internetową www.116117.de, gdzie można zarezerwować termin szczepienia. 


Mehr zum Thema


Wissenscommunity


Newsticker